Verbouw unieke houten prefabwoning, rijksmonument

Historie

De houten woning  werd in 1922/1923 gebouwd in opdracht van de familie H. Kröller Muller als één van de vier dienstwoningen voor medewerkers van de modelboerderij ‘De Schipborg’ nabij Anloo (ontworpen door architect H.P. Berlage). Voor de woningen (waarvan één opzichterswoning in een afwijkend model) werd een pre-fab bouwsysteem van het Duitse constructiebedrijf ‘Christoph und Unmack’ toegepast. Henry van der Velde ontwierp hiervoor twee typen (met en zonder opkamer).  De systeemwoning werd als bouwpakket aangeleverd met prefab houten wand-, vloer- en dakelementen dat ter plaatse relatief snel in elkaar gezet kon worden op een betonnen fundering met een opgemetselde plint.

De bijzondere opbouw van de buitenwanden met isolerend materiaal in de vorm van kartonlagen en ‘turfboard’ is nog steeds aanwezig. Het samengestelde schilddak was oorspronkelijk riet gedekt (nu voorzien van oranje keramische dakpannen). De opzichterswoning bleef behouden en van de drie vergelijkbare houten woningen is alleen deze woning in oorspronkelijke staat bewaard gebleven. Eén woning is afgebrand en de andere werd rigoureus verbouwd.

Pagina uit de catalogus van Christoph und Unmack

Restauratievisie

Bureau Siemer heeft een verbouw- en restauratieplan gemaakt voor deze unieke houten woning. Een goed plan is alleen mogelijk als de cultuurhistorische waarde in beeld is gebracht. Hiervoor is een verkennend bouwhistorisch onderzoek nodig. Hieruit volgt een bouwfasering en waardestelling van waaruit eventuele wijzigingen aan het monument weloverwogen gedaan kunnen worden. Bij een woning die zo uniek is in zijn soort en een zeer hoge karakteristieke waarde heeft, moet je behoedzaam te werk gaan. Verduurzamen van de woning is niet eenvoudig maar waar mogelijk wordt een verbeterslag gemaakt. Door de woning haar rieten dak terug te geven, kan tegelijkertijd de kap tussen de spanten worden na geïsoleerd. In de kruipruimte onder de houten vloeren wordt een Tonzon-isolatie aangebracht. De ramen worden voorzien van dun isolatieglas. De consequenties die deze ingrepen hebben voor het monument wordt nauwkeurig omschreven en in detailtekeningen nader uitgewerkt.

Voor elke wijziging aan een rijksmonument moet vergunning worden gevraagd. Met het cultuurhistorische onderzoek als uitgangspunt stelt Bureau Siemer een verbouw- en restauratieplan met bijbehorende restauratie-onderbouwing op waarmee een omgevingsvergunning kan worden aangevraagd. Het is een heel proces waarbij wij u volledig kunnen ontzorgen en begeleiden.

Waardestelling (uit bouwhistorische verkenning door Bureau Archtime); blauw staat voor een hoge historische waarde, groen is positief en geel indifferent

Bouwfasering (Bureau Archtime); bruin gemarkeerde onderdelen geven de eerste bouwfase weer